اگرچه ما به طور مستقیم قادر به مشاهده ی سیاهچاله ها نیستیم ، اما می توانیم تاثیرات آنها را بر روی اجرام مجاورشان ببینیم . اما این کار هم بسیار مشکل و پیچیده است زیرا نور مادون قرمز حاصل از سحابی ها و گرد و غبار بین ستاره ها معمولا قدرت دید ما را کاهش می دهد و نوعی آلودگی نوری در فضا بوجود می آورد.
دانشمندان به تازگی راهی پیدا کرده اند تا صفحات(Disk) تشکیل شده در اطراف سیاهچاله ها را با وضوح بالا مشاهده کنند : استفاده از یک صافی قطبی یا همان فیلترهای پولاریزه (polarizing filter) در طول موج مادون قرمز . این تکنیک مخصوصا زمانی موثر است که منطقه ی اطراف سیاهچاله از خود مقداری نور پراکنده صادر می کند . هنگامی که این نور پراکنده قطبی شود ، منجمان با استفاده از فیلتری شبیه به فیلتر های پولاریزه ی عینک های آفتابی بر روی تلسکوپ های بزرگ خود ، این نور پراکنده ی قطبی شده را جمع آوری کنند تا آن را با دقت بی سابقه ای اندازه گیری کنند . تئوری ها نشان می دهند که صفحات نورانی و بزرگی در اطراف سیاهچاله ها شکل می گیرد اما تا کنون کسی قادر به تماشای آن ها نشده است .
![A polarizing filter allows the colors of disk to be seen. Figure by M. Kishimoto, with cloud image by Schartmann](http://www.parssky.com/news/my_documents/pictures7/AZ3_2.jpg)
تلسکوپ مادون فرمز انگلستان(UKIRT) که در Mauna Kea در هاوایی قرار دارد ، مجهز به چنین فیلتری شده است که اصطلاحا قطبش سنج (IRPOL) نامیده می شود . دانشمندان هم اکنون با استفاده UKIRT و IRPOL و سایر تلسکوپ ها به دنبال کشف شواهدی از چنین دیسک هایی هستند تا تئوری را با رصد های خود هماهنگ کنند .
![Looking at the sunset on Mauna Kea through IRPOL. Credit: U of Hawaii](http://www.parssky.com/news/my_documents/pictures7/BZF_1.jpg)
Dr. Makoto Kishimoto از انستیتوی ماکس پلانک در این باره می گوید:"پس از سالها مباحثه ، سرانجام به مدارک متقاعد کننده ای دست پیدا کرده ایم که نشان می دهد این صفحات واقعا وجود دارد ، هرچند که هنوز به پاسخ بسیاری از سوال های خود در این باره نرسیده ایم . تئوری های ما با موفقیت در مورد صفحات خارجی اطراف سیاهچاله ها آزمایش شده ، و اکنون باید فهم خود را از قسمت های داخلی این صفحات که به سیاهچاله نزدیکترند ، گسترش دهیم . اما هنوز قسمت خارجی صفحه هم برای ما بسیار مهم است . این شیوه می تواند برای پرسش های ما در مورد قسمت خارجی صفحات ، پاسخ های خوبی حاصل بیاورد ."
Dr. Robert Antonucci از دانشگاه کالیفرنیا می گوید:"دانسته های ما از فعالیت های فیزیکی درون صفحات بسیار ناچیز است اما ما اکنون مطمئن هستیم که با این روش می توانیم یک تصویر کلی از صفحات بدست بیاوریم."
ستاره شناسان امیدوارند که با این روش جدید ، در آینده ی نزدیک اطلاعات بیشتری در مورد صفحاتی که به دور سیاهچاله ها شکل می گیرند بدست آورند .
منبع : universetoday نويسنده : محسن بختیار
|